Planten vermeerderen
Van één plant twee, tien of honderd maken, zonder iets te kopen. Stekken, scheuren, zaaien, afleggen en meer: welke manier past bij jouw plant, en wanneer doe je het?
Vermeerderen is van één plant meer planten maken. Dat kan op veel manieren, en bijna allemaal zijn ze gratis. Het mooiste: wat je over hebt, geef je weg aan iemand in de buurt.
Zes manieren om te vermeerderen
-
Stekken
bijna het hele jaar
Een stukje stengel, blad of tak laten wortelen. Voor kamerplanten, kruiden, struiken en bessen.
Zo doe je het -
Scheuren
voorjaar en najaar
Een pol in stukken delen, elk stuk met wortels. De snelste manier voor vaste planten, grassen en veel kruiden.
Zo doe je het -
Zaaien
februari tot en met oktober
Uit zaad komt een hele nieuwe plant. Voor bloemen, groente en kruiden, en zaad oogsten kost niets.
Zo doe je het -
Afleggen
voorjaar en najaar
Een tak laten wortelen terwijl hij nog aan de moederplant vastzit. Bijna altijd raak, ook bij lastige struiken.
Zo doe je het -
Uitlopers en kindjes
zomer
Aardbei, graslelie en aloë maken zelf jonge plantjes. Losmaken en oppotten is genoeg.
Zo doe je het -
Enten
winter en zomer
Voor fruitbomen van een vast ras. Iets voor gevorderden, met een onderstam en een scherp mes.
Zo doe je het
Wat kun je nu vermeerderen?
In november kun je dit doen:
-
Stekken Hoogseizoen winterstek
November is klassiek houtstekweer: bessen, vlier, wilg, druif. Fig en moerbei: meerjarig hout in een pot, bij voorkeur vóór de eerste strenge vorst.
Zwarte bes, Rode bes, Jostabes, Zwarte vlier, Wilg, Druif, Vijg, Moerbei en meer
-
Scheuren Rabarber scheuren
In rust (nov–mrt) kroon delen met minstens één knop. Zaaien geeft geen gelijk ras.
Welke manier past bij jouw plant?
- Groeit hij als een pol of bos, zoals hosta, bieslook of siergras? Scheuren.
- Heeft hij stengels of takken, zoals lavendel, pothos of vlinderstruik? Stekken.
- Maakt hij zaad, zoals goudsbloem, tomaat of akelei? Zaaien.
- Raken lange, soepele takken de grond, zoals bij braam, klimop of hazelaar? Afleggen.
- Maakt hij uitlopers of kindjes, zoals aardbei, graslelie of aloë? Losmaken en oppotten.
- Een fruitboom van een bepaald ras? Enten, want uit een pit komt een ander ras.
Per plant staat precies wat werkt bij de tips per plant: zoek je plant op en je ziet de beste manier en het beste moment.
Wat kun je wanneer doen?
Makkelijk om mee te beginnen
-
Munt
Top van 10 cm in water; na ongeveer een week wortels
-
Pothos
Topstek met knoop in water; wortelt snel
-
Hosta
Pol scheuren in lente of nazomer
-
Bieslook
Pollen scheuren in voorjaar of najaar
-
Aardbei
Uitlopers vastzetten in grond of een potje, loszetten bij nieuw blad
-
Wilg
Lange stekken (0,5–2 m) direct in de volle grond; ook de bron van wilgenwater
-
Lavendel
Halfverhoute stek in zandige grond
-
Basilicum
Zaaien binnen, of kopstek in water in de zomer
Foto’s via Wikimedia Commons: Munt © Commonists (CC BY-SA), Pothos © Marek Argent (Abrimaal) (CC BY-SA), Hosta © Si Griffiths (CC BY-SA), Bieslook © Agnieszka Kwiecień, Nova (CC BY-SA), Aardbei © Dominicus Johannes Bergsma (CC BY-SA), Wilg © Димитър Найденов / Dimìtar Nàydenov (CC BY-SA), Lavendel © Juan Emilio Prades Bel (CC BY), Basilicum © PumpkinSky (CC BY-SA)
Snoeien en vermeerderen
Snoeisel is vaak perfect stekmateriaal. Lees bij snoeien wanneer je wat knipt, en bij snoeiafval als stek hoe je er nieuwe planten van maakt.
Kijk hoe het moet
Nederlandstalige video's die laten zien hoe makkelijk gratis planten maken is.
Video’s laden pas als je op afspelen klikt. Dan maak je verbinding met YouTube (Google), zonder cookies voor advertenties (youtube-nocookie.com).
Meer over dit onderwerp
-
Stekken: zo maak je gratis nieuwe planten Zo maak je zelf nieuwe planten: de belangrijkste manieren van stekken (kopstek, bladstek, winterhoutstek), ste...
-
Scheuren en delen: van één plant meerdere maken Scheuren is een pol in stukken delen, elk stuk met eigen wortels. Zo maak je in een kwartier van één vaste pla...
-
Zaaien en zaad oogsten: gratis planten uit zaad Uit één zakje zaad komen tientallen planten, en zaad oogsten uit je eigen tuin kost niets. Zo zaai je binnen e...
-
Afleggen en marcotteren: wortels aan de moederplant Bij afleggen laat je een tak wortelen terwijl hij nog aan de moederplant vastzit. Langzaam, maar bijna altijd...
-
Uitlopers, kindjes en bollen: planten die zichzelf vermeerderen Sommige planten doen het werk zelf: ze maken uitlopers, kindjes of broedbolletjes. Jij hoeft ze alleen los te...
-
Snoeien: wanneer en hoe per plant Snoeien wanneer, snoeikalender per maand, en hoe je snoeisel tot stekjes maakt. Van hortensia tot vijg.
-
Natuurlijk bewortelen Van stekpoeder naar wilgenwater: wat synthetisch IBA doet, wanneer je het niet nodig hebt, en hoe je gratis wi...
-
Fruitbomen enten: copuleren, spleetenten, oculeren Waarom fruitrassen niet zaadvast zijn, hoe copuleren, spleetenten en oculeren werken, familieboom, entmes/entw...
-
Permacultuur, gilde en voedselbos Plant in lagen en gildes; vermeerder wat lokaal aanslaat met stek, scheuren, afleggen en zaad. Deel de overvlo...
Foto’s: Elly M, JOGphotos, onehundredseventyfive, Jevgeņijs Grigorjevs, Naoki Suzuki, Margarita Shtyfura, Rafayel Yeranosyan, Kelsey Todd, Skylar Zilka / Unsplash
Bronnen
- RHS — Perennials: dividing
- RHS — Layering plants
- RHS — How to sow seeds indoors
- RHS — Softwood cuttings